از خرما و آب ولرم تا پرهیز از غذای چرب نسخه طب ایرانی برای روزه داران
به گزارش اسنک، رئیس سلامتکده های دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران اظهار داشت: در نگاه طب ایرانی، ماه رمضان تنها یک دوره امساک از خوردن و نوشیدن نیست، بلکه مجالی برای تنظیم مزاج و بازسازی قوای بدن است.
آزاده زارعی رئیس سلامتکده های دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با گزارشگر مهر در ارتباط با نکات تغذیه در ماه مبارک رمضان از نظر طب ایرانی توضیحاتی داد و اظهار داشت: در نگاه طب ایرانی، ماه رمضان تنها یک دوره امساک از خوردن و نوشیدن نیست، بلکه مهلتی برای نظیم مزاج، استراحت دستگاه گوارش و بازسازی قوای بدن محسوب می شود. برمبنای دیدگاه حکمایی مانند ابن سینا و محمدحسین عقیلی خراسانی، شیوه صحیح غذا خوردن در زمان های خاص، بخصوص بعد از یک دوره طولانی گرسنگی، نقش خیلی مهمی در حفظ تعادل اخلاط و پیش گیری از بروز بیماری ها دارد. بنابراین در ماه رمضان، نوع، مقدار و زمان مصرف غذا در وعده های افطار و سحر اهمیت ویژه ای پیدا می کند. وی افزود: از نظر طب ایرانی، در طول ساعات روزه داری بخصوص در ایام گرم، حرارت و خشکی در بدن افزایش خواهد یافت. این مورد می تواند سبب عطش، خشکی دهان، ضعف، سردرد یا بی حوصلگی شود. بدین سبب در زمان افطار باید تدبیری اندیشیده شود که هم حرارت تعدیل گردد و هم معده که ساعت ها خالی بوده، بصورت ناگهانی تحت فشار قرار نگیرد.
آغاز افطار؛ با ملایمت و گرمی
زارعی گفت: سفارش می شود افطار با یک ماده غذایی سبک، زودهضم و ترجیحاً گرم و کمی شیرین آغاز شود. باز کردن روزه با آب ولرم یا چای کم رنگ و گرم، به معده کمک می نماید تا به آرامی فعالیت خویش را از سر بگیرد. نوشیدنی های خیلی سرد یا یخ دار بشدت منع شده اند، چونکه به باور حکما، سردی ناگهانی می تواند به معده شوک وارد کند، هضم را مختل سازد و حتی در بلند مدت سبب ضعف معده شود. وی ادامه داد: مصرف کمی عسل در آب گرم یا چای کم رنگ، یا خوردن چند عدد خرما، از سفارش های رایج در این مورد است. خرما به علت طبع نسبتاً گرم و خاصیت انرژی بخش، می تواند قند خون را به آرامی بالا ببرد و ضعف ناشی از گرسنگی طولانی را جبران کند. البته زیاده روی در مصرف آن هم سفارش نمی گردد. رئیس سلامتکده های دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: سوپ های سبک و گرم، مانند سوپ جو یا سوپ سبزیجات ملایم، از بهترین انتخاب ها برای شروع افطار هستند. این نوع غذاها هم آب مورد نیاز بدن را تامین می کنند، هم به علت بافت نرم و سبک، فشار زیادی به معده وارد نمی کنند. در این مرحله بهتر است از غذاهای چرب، سرخ کرده، خیلی ادویه دار یا سنگین پرهیز شود، چونکه معده بعد از ساعت ها استراحت آمادگی پذیرش حجم بالای غذا را ندارد.
فاصله میان افطار و وعده اصلی
زارعی توضیح داد: در متون طب ایرانی تاکید شده است که پرخوری ناگهانی بعد از گرسنگی طولانی، می تواند سبب سوءهاضمه، نفخ، ترش کردن و احساس سنگینی شود. بدین سبب سفارش می شود بعد از افطار سبک، حدود نیم ساعت تا یک ساعت فاصله ایجاد شود و سپس وعده اصلی شام مصرف گردد. این فاصله به معده فرصت می دهد تا فعالیت خویش را تنظیم کند و هضم اولیه را انجام دهد. ایشان در ادامه اظهار داشت: در وعده اصلی بهتر است غذاها همچنان سبک و متعادل باشند، غذاهای آب پز، بخارپز یا خوراک های ساده نسبت به غذاهای سرخ کرده و پرچرب اولویت دارند. همینطور مصرف بیش از اندازه گوشت های سنگین، غذاهای فست فودی یا ترکیبات خیلی متنوع در یک وعده، از دیدگاه طب سنتی می تواند سبب تولید اخلاط ناسالم و احساس کسالت در روز بعد شود.
تدابیر رفع عطش
رئیس سلامتکده های دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران اذعان کرد: برای کاهش عطش در طول روزهای ماه رمضان، تنها نوشیدن آب زیاد در افطار کافی نیست. بلکه باید به کیفیت خوراک توجه داشت. در طب سنتی سفارش می شود از مصرف غذاهای خیلی شور، پرادویه و سرخ کرده که سبب افزایش حرارت و خشکی بدن می شوند، پرهیز شود. همینطور مصرف زیاد شیرینی های مصنوعی و شربت های خیلی شیرین می تواند تشنگی را تشدید کند. وی ادامه داد: نوشیدنی هایی مانند شربت خاکشیر، شربت تخم شربتی یا عرقیات ملایم مانند گلاب، در صورت اعتدال می توانند به تعدیل حرارت بدن کمک کنند. البته زیاده روی در مصرف هر نوع نوشیدنی—even اگر مفید باشد—می تواند سبب رقیق شدن بیش از اندازه شیره های گوارشی و ضعف هضم شود. زارعی متذکر شد: یکی دیگر از سفارش های مهم، خوردن میوه های آبدار با فاصله از غذای اصلی است. بهتر است میوه فورا بعد از غذای سنگین مصرف نشود، چونکه می تواند سبب تخمیر و نفخ گردد. فاصله حداقل یک ساعت میان غذای اصلی و میوه، به هضم بهتر کمک می نماید.
اهمیت وعده سحر
رئیس سلامتکده های دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: در کنار افطار، وعده سحر هم در طب سنتی خیلی مهم تلقی می شود. حذف سحری بشدت منع شده است، چونکه می تواند سبب ضعف شدید، خشکی بیش از اندازه و کاهش تمرکز در طول روز شود. در سحر هم اصل بر اعتدال و پرهیز از پرخوری است. وی سفارش کرد: غذاهای خیلی شور یا چرب در سحر می توانند عطش روز بعد را بالا برند. بهتر است از غذاهای معتدل، کمی گرم و زودهضم استفاده شود؛ مانند نان سبوس دار به همراه مقدار مناسبی از پروتئین سبک، کمی سبزیجات و در صورت تمایل مقدار کمی عسل یا مربای طبیعی. نوشیدن آب به میزان متعادل و بتدریج (نه یکباره و با حجم زیاد) سفارش می شود. همینطور خوابیدن فورا بعد از صرف سحری مناسب نمی باشد. بهتر است کمی فاصله ایجاد شود تا هضم اولیه صورت گیرد. این کار از بروز نفخ و سنگینی جلوگیری می کند.
اعتدال در مصرف غذا
رئیس سلامتکده های دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: بالاخره، مهم ترین اصل در نگاه طب ایرانی، رعایت اعتدال است؛ چه در مقدار غذا، چه در تنوع آن و چه در زمان مصرف. معده «خانه بیماری ها» نامیده شده و اگر در ماه رمضان با تدبیر و ملایمت با آن رفتار شود، این ماه می تواند مهلتی برای پاکسازی و تقویت بدن باشد. اما در صورت پرخوری، مصرف غذاهای ناسازگار یا بی توجهی به اصول تدبیر مزاج، امکان دارد مشکلات گوارشی و ضعف عمومی ایجاد شود. وی تصریح کرد: بدین سبب برای رفع عطش و حفظ تندرستی در ماه رمضان، سفارش می شود افطار با مایعات گرم و غذای سبک آغاز شود، وعده اصلی با فاصله و در حد اعتدال مصرف گردد، از خوراک های شور و چرب پرهیز شود و سحری بهیچ وجه حذف نشود. با رعایت این اصول ساده اما مهم، می توان این ماه را با نشاط، سبکی و سلامت بیشتری سپری نمود.
به اجمال، این فاصله به معده فرصت می دهد تا فعالیت خود را تنظیم کند و هضم اولیه را انجام دهد. بهتر است از غذاهای معتدل، کمی گرم و زودهضم استفاده شود؛ مانند نان سبوس دار بهمراه مقدار مناسبی از پروتئین سبک، کمی سبزیجات و در صورت تمایل مقدار اندکی عسل یا مربای طبیعی. رییس سلامتکده های دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران اظهار داشت: بالاخره، مهم ترین اصل در نگاه طب ایرانی، رعایت اعتدال است؛ چه در مقدار غذا، چه در تنوع آن و چه در زمان مصرف.
منبع: snacu.ir
این مطلب اسنک را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب