از بیکاری پزشکان تا گسترش ظرفیت دور باطل پرهزینه
اسنک: در حالیکه بتازگی نمایندگان مجلس با ارسال نامه ای به رییس جمهور، ادامه و گسترش افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی و دندانپزشکی را خواهان شده اند، متولیان نظام سلامت، سازمان نظام پزشکی و انجمن های تخصصی با تشریح وضع موجود و البته هشدارهای مکرر، این سیاست را «خطای استراتژیک» و تهدیدی جدی برای کیفیت خدمات درمانی کشور می دانند.
به گزارش اسنک به نقل از ایسنا، از یک سو مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی، افزایش ظرفیت را چاره «کمبود پزشک» معرفی می کنند و وزارت بهداشت را به کارشکنی در اجرای قانون متهم می سازند؛ از طرفی، مسئولان حوزه سلامت می گویند افزایش بی ضابطه دانشجو بدون زیرساخت، نه فقط کمبود را جبران نمی کند، بلکه نظام درمانی را بسمت فروپاشی کیفی سوق می دهد؛ بدین سان است که این تضاد آشکار در سیاست گذاری، آموزش پزشکی کشور را در وضعیتی مبهم و نگران کننده قرار داده است.
مجلس: وزارت بهداشت مانع اجرای قانون است نمایندگان مجلس بتازگی در نامه ای به رییس جمهور، از عملکرد وزارت بهداشت در حوزه افزایش ظرفیت پزشکی انتقاد کرده و خواهان مواجهه با هرگونه کوشش برای توقف این قانون شدند. در این نامه تأکید شده که مناطق محروم با کمبود شدید پزشک مواجه اند و وزارت بهداشت در اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی تعلل می کند. نمایندگان همینطور در این نامه عنوان داشته اند که بهانه هایی مانند کمبود بودجه و زیرساخت قابل قبول نیست و ارایه آمارهای نادرست و تأخیر در انتشار دفترچه کنکور را مصداق مانع تراشی دانسته اند. نمایندگان در پایان این نامه نیز اخطار داده اند در صورت ادامه این روند، از ابزارهای قانونی برای تغییر رویکرد وزارت بهداشت استفاده می نمایند.
پزشکان: مشکل کمبود نیست، بی انگیزگی است در مقابل نگاه حاکم بر مجلس و همینطور شورای عالی انقلاب فرهنگی، رییس انجمن پزشکان عمومی و رییس کل سازمان نظام پزشکی تصویری کاملا متفاوت ارایه می دهند. در این راستا دکتر احمد ولی پور - رئیس انجمن پزشکان عمومی ضمن اشاره به کاهش شدید استقبال از دوره های تخصصی به ایسنا گفته است که «بیش از نیمی از ظرفیت رشته های حیاتی خالی مانده است.» او سختی دوره دستیاری، درآمد پایین و تعرفه های غیرواقعی را عامل اصلی این بی میلی به ورود به دوره های تخصصی می داند و باور دارد که «مسیر تخصص برای خیلی از پزشکان طولانی و ناامیدکننده شده است.» به قول او، افزایش ظرفیت در شرایطی که صندلی ها پر نمی گردد، نه فقط چاره نیست، بلکه کیفیت درمان را نیز تهدید می کند.
هشدار قرمز سازمان نظام پزشکی محمد رییس زاده - رییس کل سازمان نظام پزشکی، نیز بارها افزایش ظرفیت پزشکی را «خطای استراتژیک» خوانده و در رابطه با دستاوردهای آن اخطار داده است. او باور دارد که «طی ۸۷ سال، ظرفیت پزشکی به ۸۵۰۰ نفر رسید و طی چهار سال اخیر نیز همین میزان بدون زیرساخت افزوده شد که نتیجه آن افت شدید کیفیت آموزش است.» به قول او مبحث افزایش ظرفیت پزشکی، دو بحران موازی را برجسته می کند؛ خالی ماندن رشته های تخصصی حیاتی و از بین رفتن تدریجی کیفیت آموزش پزشکی.
اما آمارها دراین خصوص چه می گویند؟ آمارها نیز طوری است که این هشدارها را تایید می کنند؛ به صورتی که به گواه مسئولان، در آزمون دستیاری اخیر بیشتر از ۲۰۰۰ صندلی خالی مانده و رشته هایی مانند اورژانس، بیهوشی، اطفال و عفونی با کمترین استقبال مواجه بوده اند.
تناقض تلخ؛ پزشکان بیکار و صندلی های خالی دستیاری طبق اعلام سازمان نظام پزشکی و بر خلاف مباحث مطرح در رابطه با کمبود مطلق پزشک، بیشتر از ۱۰۷ هزار پزشک عمومی و بیشتر از ۶۹ هزار پزشک متخصص در کشور فعال هستند؛ این درحالی است که هم زمان صدها پزشک عمومی بیکارند، هزاران صندلی تخصصی در دانشگاه ها خالی است و حداقل ۳۰ هزار پزشک عمومی نیز از حرفه پزشکی و چرخه طبابت خارج شده اند. بدین سبب شاید این پارادوکس حکایت کننده از آن باشد که مشکل اصلی، کمیت نیست؛ بلکه نبود سیاستهای نگهداشت، توزیع نامتوازن و شرایط نامناسب حرفه ای است.
آموزش بالینی زیر فشار کمیت از سوی دیگر مسئولان آموزش پزشکی نیز اخطار می دهند که آموزش پزشکی ماهیتی عملی دارد و بیشتر از ۷۰ درصد آن وابسته به بیمار و استاد است. این درحالیست که امروز در خیلی از بیمارستان ها، ده ها دانشجو برای معاینه یک بیمار صف می کشند. به اذعان مسئولان امر نتیجه این مورد چیزی نیست جز کاهش مهارت بالینی، ضعف در تشخیص و در نهایت هم تهدید ایمنی بیماران در آینده. نمونه های میدانی نیز نشان داده است که در سایه افزایش پذیرش دانشجو، برخی دانشگاه ها با کمبود شدید تخت آموزشی و هیأت علمی مواجه اند.
بودجه ای که کفاف نمی دهد از طرفی، بااینکه برخی ها کمبود بودجه را بهانه تراشی وزارت بهداشت می خوانند و در مواردی نیز از افزایش بودجه جهت افزایش پذیرش دانشجو سخن می گویند، اما به اذعان مسئولان وزارت بهداشت نیاز حقیقی آموزش پزشکی دراین خصوص حدود ۳۷ همت بوده که تنها ۴ همت تامین شده است. همینطور هزاران تخت خوابگاهی نیمه تمام و کمبود شدید امکانات رفاهی، فشار مضاعفی بر دانشجویان وارد کرده است.
همینطور به اذعان دکتر علی جعفریان - مشاور عالی وزیر بهداشت و طبق برآوردهای هزینه ای که در سال ۱۴۰۲ صورت گرفته، هزینه تحصیل هر سال یک دانشجوی پزشکی در آن سال، ۳۰۰ میلیون تومان بوده و در کل بیشتر از ۲ میلیارد تومان هر دانشجو هزینه جاری داشته و این درحالیست که متاسفانه با وجود این هزینه هایی که صورت می گیرد، برخی فارغ التحصیلان از کشور مهاجرت می کنند.
نسخه نادرست برای یک درد واقعی البته کارشناسان سلامت نیز به کمبود دسترسی به پزشک در مناطق محروم اذعان دارند و آنرا واقعیتی انکارناپذیر می دانند؛ اما چاره آن فقط افزایش عددی دانشجو نمی دانند و باور دارند که بدون اصلاح نظام پرداخت، حقیقی سازی تعرفه ها، ایجاد مشوق های ماندگاری در مناطق کم برخوردار و توسعه زیرساخت آموزشی، افزایش ظرفیت تنها به تولید پزشکان بی انگیزه، مهاجرت شغلی و افت کیفیت درمان منجر می شود.
تقابل کمیت و کیفیت در مجموع امروز آموزش پزشکی کشور در میانه یک دوگانگی قرار گرفته است؛ از یک سو مجلس بر افزایش ظرفیت اصرار دارد و از طرفی متولیان سلامت بر توقف آن. یکی بدنبال «عدد بیشتر» است و دیگری نگران «کیفیت کمتر».
در همین زمینه دکتر محمدرضا ظفرقندی - وزیر بهداشت نیز در رابطه با نیاز کشور به پزشک برپایه برنامه هفتم توسعه باور دارد که «هدف تعیین شده در این برنامه در رابطه با نسبت پزشک به جمعیت، ۲.۳ پزشک به ازای هر هزار نفر جمعیت است. بررسی تعداد پزشکان و دانشجویان رشته پزشکی نشان داده است که کشور از شاخص مد نظر عبور کرده و به ۲.۷ پزشک به ازای هر هزار نفر جمعیت رسیده ایم.»
در هر حال به نظر می آید اگر این شکاف سیاستی ترمیم نشود، نه کمبود پزشک حل خواهد شد و نه عدالت درمانی محقق می شود؛ بلکه سیستم سلامت با نسلی از پزشکان خسته، بی انگیزه و آموزش ندیده رو به رو خواهد شد؛ موضوعی که آینده نظام درمانی را با خطر مواجه خواهد نمود. بدین سبب در این عرصه نیز نیاز به گفت و گوی واقع بینانه میان هر دو طرف، بازبینی کارشناسی و اصلاح ریشه ای ساختارهای آموزشی و معیشتی پزشکان بیشتر از هر زمان دیگری احساس می شود.
منبع: snacu.ir
این مطلب اسنک را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب